به گزارش نجواخبر، طی پنج ماه گذشته، دهکبندی درآمدی خانوارهای کشور دستخوش تغییرات قابل توجهی شده و در بسیاری از موارد، افراد بدون آنکه افزایشی در درآمد یا داراییهایشان رخ داده باشد، دو طبقه بالاتر در دهکهای درآمدی قرار گرفتهاند. بر اساس اظهارات شهروندان، نمونههای متعددی از جابهجایی دهکی مشاهده میشود؛ بهگونهای که برخی افراد از دهک سوم به پنجم، از پنجم به هفتم و حتی از هفتم به نهم منتقل شدهاند، بدون آنکه تغییری در حقوق دریافتی، مالکیت ملک یا سرمایهگذاریهای آنها ایجاد شده باشد.
حذف یارانه از مرداد تا دی ۱۴۰۴ در نتیجه این تغییرات، یارانه بسیاری از خانوارها از مرداد تا دی ۱۴۰۴ حذف شده و این گروهها در این بازه زمانی نه یارانه نقدی دریافت کردهاند و نه اعتبار کالابرگ الکترونیک به آنها تعلق گرفته است.
این در حالی است که به گفته رئیس دولت چهاردهم، قرار بوده است برای ۸۰ میلیون نفر از جمعیت کشور، حتی آن دسته از خانوارهایی که در سال جاری یارانه آنها حذف شده، به ازای هر نفر ۴ میلیون تومان اعتبار واریز شود. با وجود این وعده، گزارشها نشان میدهد که کالابرگ برخی خانوارها هنوز شارژ نشده است.
استثنا فقط برای انصرافدهندگان بر اساس آنچه دولت اعلام کرده، قرار بوده تنها خانوارهایی که بهصورت داوطلبانه از دریافت یارانه انصراف دادهاند از شمول این حمایت خارج شوند و سایر خانوارها، فارغ از تغییرات دهکی اخیر، مشمول دریافت اعتبار باشند.
برای استعلام وضعیت اعتبار ۴ میلیون تومانی کالابرگ الکترونیک، خانوارها میتوانند از طریق سامانه حمایت به نشانی زیر اقدام کنند: https://hemayat.sfara.ir
از حذف ارز ترجیحی تا بازگشت کالابرگ اعتبار کالابرگ الکترونیک نخستینبار در پی اجرای جراحی اقتصادی در دولت سیزدهم و حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی از کالاهای اساسی از جمله دارو، شیرخشک، نهادههای دامی و سایر اقلام ضروری شارژ شد.
در دولت چهاردهم، پس از وقفهای یکساله، سامانه یارانه غیرنقدی دوباره فعال شد و امکان خرید ۱۱ قلم کالای اساسی از طریق کالابرگ فراهم آمد. با این حال، این یارانه در ابتدا فقط شامل ۷ دهک درآمدی بود.
اکنون با حذف ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی و پیش از ورود به سال ۱۴۰۵، دولت چهاردهم ناگزیر به واریز اعتبار کالابرگ برای ۸۰ میلیون نفر از جمعیت کشور شده است؛ اقدامی که با هدف کاهش اثر شوک ارزی و جلوگیری از آسیب بیشتر خانوارها به قدرت خرید آنها انجام میشود.
نگاهی به یارانه جدید دولت مهمترین تغییر در مرحله جدید کالابرگ بزرگتر شدن دایره جمعیت هدف است. علاوه بر 60 میلیونی که تا امروز از کالابرگ الکترونیکی استفاده میکردند، 20 میلیون ایرانی دیگر از اعتبار یک میلیون تومانی جدید بهرهمند خواهند شد. سروشکل کالابرگ الکترونیکی تفاوتی با مراحل قبلی نخواهد داشت و دولت تلاش میکند با حذف ارز ترجیحی یارانه را به مصرفکننده نهایی اختصاص دهد.
1| معاون سازمان برنامه و بودجه کف مبلغ کالابرگ الکترونیک را حدود 700 هزار تومان اعلام کرد اما وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از ارتقای این رقم به یک میلیون تومان خبر داد. این اعتبار به کد ملی سرپرست خانوار تخصیص پیدا میکند و در حسابهای متصل به شبکه یارانه شارژ خواهد شد.
2| یارانه یک میلیون تومانی قرار است در بستر طرح کالابرگ الکترونیکی تعریف میشود. دولت تاکید دارد که این مبلغ به صورت پول نقد قابل برداشت از خودپرداز نیست و اعتباری برای خرید کالا خواهد بود. زیرساخت فنی طرح تغییری نمیکند و نیاز به ثبتنام مجدد نیست.
کالابرگ جدید روی همان کارتهای بانکی سرپرستان خانوار که ماهانه یارانه نقدی 300 یا 400 هزار تومانی دریافت میکردند، اعمال شده است.
3| کالابرگ جدید براساس زمانبندی جلو میرود. اگرچه یک میلیون تومان تخصیص پیدا کرده اما امکان استفاده از اعتبار تابع جدول زمانبندی دقیق بر اساس دهکهای درآمدی است. این اقدام قبلا هم وجود داشته تا از ازدحام در فروشگاههای مجری طرح جلوگیری شود. طبق اعلام وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی دولت منابع لازم برای اجرای این طرح را تا چهار ماه آینده تأمین و واریز کرده است.
4| کالابرگ جدید بازه زمانی 20 روزه برای خرید اقلام دارد. برخلاف شیوه قبلی که استفاده نکردن از اعتبار واریزی میتوانست به معنی سوخت شدن سهمیه باشد. در شیوه جدید اگر خانواری در مهلت 20 روزه خرید نکند، اعتبار از بین نمیرود. به ماه آینده منتقل میشود.
قابلیت ذخیرهسازی اعتبار میتواند فشار روانی خرید فوری را از دوش خانوادهها بردارد و به آنها اجازه میدهد مدیریت مصرف خود را بر اساس نیاز واقعی تنظیم کنند.
5| حدود 368 هزار فروشگاه در سراسر کشور به سامانه کالابرگ متصل هستند. حتی بقالیهای محلی. فروشگاههای زنجیرهای بزرگ طرف قرارداد هستند. مثل افق کوروش، رفاه، جانبو، دیلیمارکت، گندم، هفت و والمارکت. علاوه بر این فروشگاههای زنجیرهای، هزاران سوپرمارکت خرد در محلات نیز به بارکدخوانهای مخصوص مجهز هستند تا دسترسی شهروندان به 11 قلم کالای اساسی راحت شود.
6| کالابرگ جدید متقاضیان بیشتری را در دایره جمعیت هدف قرار میدهد. علاوه بر 60 میلیونی که در دهکهای یک تا هفت حضور داشتند و قبلا از اعتبار کالابرگ استفاده میکردند، 20 میلیون نفر دیگر نیز از کالابرگ یک میلیون تومانی بهره میبرند. با این حساب جمعیت مشمول طرح به حدود 80 میلیون نفر میرسد.
7| یارانه یک میلیون تومانی در قالب کالابرگ نسبت به سایر واریزیهای دولتی متفاوت است. کالابرگ یک میلیون تومانی کاملا مستقل از یارانه نقدی ماهانه خواهد بود و جایگزین آن نمیشود. این طرح با طرح یسنا که ویژه مادران دارای فرزند شیرخوار طراحی شده و یارانه کودکان دارای سوءتغذیه تفاوت خواهد داشت. دریافت اعتبار کالابرگ هیچ اختلالی در دریافت سایر یارانههای نقدی یا حمایتی ایجاد نمیکند و تمامی این طرحها به صورت موازی برای مشمولان اجرا میشوند.
8| جهش مبلغ اعتبار کالابرگ از 350 هزار تومان به یک میلیون تومان از محل منابع حاصل از حذف ارز ترجیحی تأمین شده است. دولت با حذف کامل ارز 28 هزار و 500 تومانی و که عامل ایجاد رانت معرفی میشد، مابهالتفاوت ریالی آن را به شکل مستقیما به انتهای زنجیره مصرف منتقل میکند. در واقع این طرح تغییر شیوه پرداخت یارانه از واردکننده به مصرفکننده نهایی است تا طبق ادعای دولتی عدالت در توزیع منابع ارزی کشور محقق شود.