ابرقدرتها برای یک کشور ضعیف شخصاً وارد تقابل نمیشوند؛ برایش ناو هواپیمابر هستهای و غیرهستهای با دهها ناوشکن و هزاران نیروی نظامی به منطقه اعزام نمیکنند؛ برایش اتاق جنگ شبانهروزی تشکیل نمیدهند؛ از «گزینه نظامی» به «مدیریت بحران» عقبنشینی نمیکنند؛ برایش پیامهای آتشبس نمیفرستند و صف میانجیگری منطقهای و فرامنطقهای تشکیل نمیدهند.
به گزارش نجواخبر، در ادبیات سیاسی و نظامی جهان یک اصل نانوشته وجود دارد؛ کشور ضعیف را با دهها ناو جنگی تهدید نمیکنند و رسانههای دنیا دربارهاش اینگونه سخن نمیگویند. ابرقدرتها برای یک کشور ضعیف شخصاً وارد تقابل نمیشوند؛ برایش ناو هواپیمابر هستهای و غیرهستهای با دهها ناوشکن و هزاران نیروی نظامی به منطقه اعزام نمیکنند؛ برایش اتاق جنگ شبانهروزی تشکیل نمیدهند؛ از «گزینه نظامی» به «مدیریت بحران» عقبنشینی نمیکنند؛ برایش پیامهای آتشبس نمیفرستند و صف میانجیگری منطقهای و فرامنطقهای تشکیل نمیدهند.
این سطح از آرایش نظامی، این حجم از التهاب سیاسی و این میزان تلاش برای مهار یک بازیگر، تنها یک معنا دارد: ایران کشوری است که اگر وارد میدان شود، میتواند معادلات را برهم بزند؛ بازیگری است که هزینه تقابل با او پیشبینیناپذیر و سنگین است. دشمنی که همزمان ناو میآورد، واسطه میفرستد و بهدنبال توقف درگیری است، با «کشور ضعیف» روبهرو نیست؛ با قدرتی معادلهساز طرف است.
در این میان، روشن است که تصمیمات سیاست خارجی آمریکا نیز تحت تأثیر جریانها و لابیهای قدرتمند داخلی شکل میگیرد. دونالد ترامپ نیز از این قاعده مستثنی نیست و ناگزیر است در چارچوب فشارهای سیاسی و منافع تعریفشده حرکت کند. با این حال، ترامپ و ایالات متحده بیش از هر بازیگر دیگری میدانند که حمله به ایران، بازی با آتش در منطقهای حساس و پرتنش است؛ آتشی که مهار آن ساده نخواهد بود.
هراس بسیاری از کشورهای منطقه نیز از همین تبعات ناشی میشود. جنگ احتمالی، محدود به یک جغرافیا نخواهد ماند و پیامدهای اقتصادی، امنیتی و سیاسی آن دامن همه را خواهد گرفت. اروپا نیز در صورت حمایت بیمحابا از هرگونه ماجراجویی نظامی، ناگزیر از پرداخت هزینههای آن خواهد بود. واقعیت این است که جنگ، به سود هیچکس نیست.
ایران در سالهای اخیر نه در شعار، بلکه در عمل نشان داده که به قدرتی اثرگذار در منطقه تبدیل شده است؛ کشوری که جنگطلب نیست، اما نشان داده در صورت تحمیل، توان دفاع و پاسخ را دارد. در همین چارچوب، نیروهای مسلح با رویکرد «آمادگی کامل» و حفظ بازدارندگی، سیاست هوشیاری و اقتدار را دنبال میکنند.
با همه این تحلیلها، یک نکته روشن است: این جنگ به نفع هیچکس نیست؛ و بیش از همه، ترامپ و تصمیمسازان آمریکا بهخوبی از این واقعیت آگاهند.
مرتضی بلوکی
کارشناس رسانه