تهران در شرایط کنونی بر توسعه موشکها و پهپادهای دوربرد تکیه کرده است. در جنگ ۱۲ روزه تابستان گذشته، تهران توانست علیرغم ادعاها درباره برتری هوایی اسرائیل، چندین نوبت موشک به سمت این بازیگر پرتاب کند. از منظری دیگر و به ادعای اکونومیست، انتخاب اهداف توسط تهران به درک این کشور از نیت آمریکاییها منوط است.
به گزارش نجواخبر، اکونومیست با انتشار یادداشتی مدعی شد: ۲۱ فوریه، «استیو ویتکاف» فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز گفت رئیسجمهور نمیفهمد چرا ایران هنوز «خواستههای آمریکا» درباره برنامه هستهایاش را نپذیرفته، آن هم در شرایطی که به ادعای او نیروی نظامی عظیمی از آمریکا اکنون در منطقه مستقر است. ایالات متحده در تازهترین اقدام، ۱۹ فوریه جنگدههایش را بر آسمان مدیترانه به پرواز درآورد؛ مراد هواپیمای E-3 «آواکس» که در ارتفاع ۳۱ هزار پایی در آفتاب بعدازظهر دیده شد. مقصد این جنگده، پایگاه هوایی عربستان سعودی بود که نیروهای آمریکایی در آن مستقرند و مأموریتشان هماهنگی چندین عملیات پروازی پیچیده در صورت رویارویی با ایران است.
آرایش نظامی بیسابقه آمریکا
اکونومیست در ادامه یادداشت خود آورد: آمریکا اکنون بعد از بیش از دو دهه آرایش نظامی گستردهای را در خاورمیانه تعریف کرده است؛ بیش از یکسوم تمام ناوهای در دسترس آمریکا در این منطقه مستقر شدهاند.به ادعای این نشریه چنین حضوری به معنای آن است که ترامپ، در صورت تصمیم به حمله، گزینههای متنوعی در اختیار دارد. او پیشتر نیز دستور حمله به ایران را صادر کرده است. ژوئن گذشته، هفت بمبافکن B-2 را از ایالت میزوری – در پروازی ۱۸ ساعته – برای بمباران تأسیسات زیرزمینی هستهای ایران اعزام شدند. با این حال به ادعای اکونومیست اگر بار دیگر دستور حمله صادر شود، دامنه اهداف بسیار گستردهتر خواهد بود و نتایج کاملاً نامعلوم.
این در حالی است که طی روزهای آینده، دومین ناو هواپیمابر آمریکا به منطقه خواهد رسید. با این ترتیب، نیروی هوایی آمریکا در منطقه به حدود ۲۰۰ جنگنده میرسد که با شبکهای از هواپیماهای پشتیبان شامل آواکسها، تانکرهای سوخترسان، جنگ الکترونیک و امداد هوایی تقویت شده است. در دریا نیز ناوهایی مستقرند که قادر به شلیک صدها موشک کروز تاماهاوکاند. سامانههای پدافندی تاد و پاتریوت نیز به منطقه منتقل شدهاند. اسکادرانهایی از جنگندههای F-15E نیز برای مقابله با پهپادهای ایرانی مستقر شدهاند.
اکونومیست در بخش دیگر یادداشت خود به نقل از «ایدن آتیاس»، ژنرال پیشین نیروی هوایی اسرائیل مدعی شد: «انبوه تجهیزات آمریکایی در منطقه نشان میدهد که هدف، تنها اجرای یک عملیات کوتاه نیست، بلکه طرحی برای یک کارزار هوایی مستمر با حضور مداوم در حریم هوایی ایران است».
گزینههای ایران و آمریکا
این ادعاها در حالی رسانهای شده که گفتوگوهای دیپلماتیک میان نمایندگان آمریکا و ایران قرار است ۲۶ فوریه در ژنو از سرگرفته شود. رئیسجمهور بارها تمایل خود به راهحل دیپلماتیک را ابراز کرده است. اما همانطور که ویتکاف توضیح داد، علیرغم تهدید نظامی آمریکا، قانع کردن ایران دشوار است، از منظری دیگر حفظ سطح کنونی آمادگی نظامی هم پرهزینه است و در بلندمدت میتواند باعث ضعف در سایر مناطق حساس جهان شود.
از همین رو اگر ترامپ صبرش را از دست بدهد و دستور حمله صادر کند، فرماندهانش مجموعهای از گزینهها پیش رو دارند. از جمله حمله به تأسیسات نظامی چون پایگاههای موشکی بالستیک که تهدیدی جدی برای پایگاههای آمریکا و متحدانش محسوب میشوند. گزینه دیگر احتمالا تمرکز بر مراکز برنامه هستهای ایران خواهد بود.
در مقابل، ایران هم در حال بررسی گزینههایی خود است. تهران در شرایط کنونی بر توسعه موشکها و پهپادهای دوربرد تکیه کرده است. در جنگ ۱۲روزه تابستان گذشته، تهران توانست علیرغم ادعاها درباره برتری هوایی اسرائیل، چندین نوبت موشک به سمت این بازیگر پرتاب کند. از منظری دیگر و به ادعای اکونومیست، انتخاب اهداف توسط تهران به درک این کشور از نیت آمریکاییها منوط است. بدین معنا که ایران ممکن است در صورت رویارویی بار دیگر اسرائیل را هدف موشک های خود قرار دهد، هرچند چنین گزینهای پای دشمن دیگری را به جنگ باز میکند.
گزینه دیگر تهران حمله به پایگاههای آمریکا در منطقه است؛ مانند کاری که تابستان گذشته در قطر انجام داد. به ادعای افسر ارشد اسرائیلی: «در درگیریهای گذشته، روشن بود که حملات محدود و کوتاه خواهد بود و همه طرفها بهدنبال راهی برای خروج از بحران بودند. اما اینبار با استقرار عظیم نیروهای آمریکایی رهبران ایران ممکن تمامی ظرفیت موشکی خود را به کار گیرند.» از همین رو حملات احتمالی متحدان ایران چون حزبالله لبنان و حوثیهای یمن نیز گزینههای بسیار محتملی هستند.
ترامپ بر سر دوراهی
اکونومیست در انتهای یادداشت خود ادعا کرد: تمامی متغیرهای فوق ترامپ را در موقعیت دشواری قرار داده است. هنوز روشن نیست که ترامپ از این نمایش قدرت چه هدفی دارد. او مواضع متفاوتی را اتخاذ کرده، از حمله به ایران تا تمایلش به نیل به توافق هستهای. با این حال، رویارویی احتمالی ممکن است موجب شود که ایالات متحده به هیچ یک از اهداف خود دست نیابد.
به ادعای اکونومیست حملات محدود احتمالاً ایران را به امتیازدهی وادار نخواهد کرد و حملات گسترده هم خطر کشاندن آمریکا به جنگی طولانی و پرهزینه دیگر در خاورمیانه را دارد. گزارهای که بعید است ترامپ خواهان آن باشد. شاید او هنوز امید دارد که با فشار تدریجی – شاید در قالب حملات محدودتر – مقامهای ایران تسلیم شوند. اما روشن نیست که چنین حملاتی، بهتنهایی بتواند مواضع تهران را تغییر دهند.