اروپا در دهه‌های اخیر با افزایش دما و موج‌های گرمای تاریخی روبرو بوده و تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت‌های انسانی، به‌ویژه انتشار گازهای گلخانه‌ای حاصل از مصرف سوخت‌های فسیلی، احتمال وقوع و تشدید بسیاری از رویدادهای گرمایی بی‌سابقه را در این قاره افزایش داده است.
به گزارش نجواخبر به نقل از دویچه‌وله، شهرها به دلیل تراکم ساختمان‌ها، آسفالت و کمبود فضای سبز می‌توانند گرما را برای مدت طولانی‌تری در خود نگه دارند. این پدیده، باعث می‌شود دمای برخی مناطق شهری از نواحی اطراف بیشتر باشد؛ به‌ویژه در شب که ساختمان‌ها و خیابان‌ها گرمای جذب‌شده در طول روز را آزاد می‌کنند.
همچنین موج‌های گرما علاوه بر افزایش خطر کم‌آبی و گرمازدگی، می‌توانند بیماری‌های قلبی و تنفسی را تشدید کنند.
افزایش دمای زمین در اثر انتشار گازهای گلخانه‌ای، احتمال وقوع برخی موج‌های گرما و شدت آن‌ها را افزایش می‌دهد. به همین دلیل، آمادگی شهرها برای مقابله با دماهای بالا به یکی از مسائل مهم سلامت عمومی تبدیل شده است.
در مطالعه آماری که به تازگی در انگلیس انجام گرفته مشخص شده است که گرمای تابستان ۲۰۲۶ در شهرهای اروپا جان حدود ۵۰ هزار نفر را گرفته و بر اساس این مطالعات، حدود ۶۵ درصد از این مرگ‌ها با تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت‌های انسانی مرتبط است.
برآوردها نشان می‌دهد از مجموع ۵۰ هزار و ۳۹۱ مرگ مرتبط با گرما در ۸۵۴ منطقه شهری اروپا، ۳۲ هزار و ۶۱۹ مورد با گرمایش ناشی از فعالیت‌های انسانی مرتبط بوده است. این آمار را کارشناسان کالج امپریال لندن و دانشکده بهداشت و پزشکی گرمسیری لندن اعلام کرده‌اند.
مناطق بررسی‌شده در ۳۰ کشور از جمله کشورهای عضواتحادیه اروپا، بریتانیا، نروژ و سوئیس قرار دارند و حدود ۴۰ درصد از جمعیت این کشورها را در بر می‌گیرند. از آنجا که این بررسی تنها مناطق شهری را شامل می‌شود، شمار کل مرگ‌های مرتبط با گرما در اروپا احتمالا بیشتر از آمار اعلام‌شده است.
به گفته «کلر بارنز»، پژوهشگر تغییرات اقلیمی و آب‌وهوای شدید در کالج امپریال لندن، تابستان ۲۰۲۶ از نظر مرگ‌ومیر ناشی از گرما در بیشتر مناطق اروپا، مرگبارترین تابستان ثبت‌شده تاکنون بوده است.
او با اشاره به قربانیان این موج گرما گفت پشت این آمار، انسان‌هایی قرار دارند که جان خود را از دست داده‌اند و خانواده‌هایی که داغدار شده‌اند.
این در حالی است که شمار مرگ‌های مرتبط با گرما در مناطق بررسی‌شده در تابستان ۲۰۲۲ حدود ۲۹ هزار و ۵۰۰ نفر برآورد شده بود. در آن سال، حدود ۵۹ درصد از این مرگ‌ها به تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت‌های انسانی نسبت داده شده بود.
ژوئن؛ مرگبارترین ماه تابستان
بخش بزرگی از مرگ‌ومیرهای تابستان امسال در فاصله ۱۷ ژوئن تا اول ژوئیه رخ داد. بر اساس برآورد کارشناسان، تقریبا یک‌سوم از کل مرگ‌های مرتبط با گرما در همین بازه اتفاق افتاده است؛ زمانی که میانگین دما در مناطق بررسی‌شده حدود پنج درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین دوره مشابه بین سال‌های ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۰ بود.
سالمندان و دیگر گروه‌های آسیب‌پذیر
سالمندان از جمله آسیب‌پذیرترین گروه‌ها در برابر گرمای شدید هستند اما قربانیان تابستان امسال تنها به این گروه سنی محدود نبودند. برآورد کارشناسان نشان می‌دهد حدود ۶۰۰۰ نفر از مجموع ۵۰ هزار قربانی گرمای تابستان در شهرهای اروپا، کمتر از ۶۵ سال داشته‌اند.
گرمای شدید می‌تواند خطر مشکلات قلبی و تنفسی را افزایش دهد و برای سالمندان، افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای و کسانی که به محیط خنک یا خدمات درمانی دسترسی کافی ندارند، خطرناک‌تر باشد. در شهرها نیز تراکم ساختمان‌ها و کمبود فضای سبز می‌تواند به ماندگاری بیشتر گرما کمک کند.
ضرورت سازگار کردن شهرها با افزایش دما
کارشناسان بر این باورند که گسترش فضای سبز، بهبود شرایط ساختمان‌ها، ایجاد مراکز خنک‌کننده عمومی و تقویت سامانه‌های هشدار گرما می‌تواند به کاهش تلفات کمک کند.
کارشناسان بر ضرورت سازگار کردن شهرها با افزایش دما تأکید می‌کنند. ایجاد فضاهای سبز و مکان‌های عمومی خنک، بهبود شرایط ساختمان‌ها، تقویت خدمات درمانی و حمایت از افراد آسیب‌پذیر می‌تواند به کاهش خطر مرگ‌ومیر در موج‌های گرما کمک کند. هم‌زمان، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای برای محدود کردن گرمایش بیشتر زمین اهمیت بسزایی دارد.
هرچند با ادامه افزایش دما، سازگار کردن شهرها و نظام‌های سلامت با موج‌های گرمای شدید به یکی از چالش‌های مهم کشورهای اروپایی تبدیل شده است.