معاون مرکز مدیریت پیوند و درمان بیماری‌های معاونت درمان وزارت بهداشت، همزمان با روز جهانی پنومونی، با تأکید بر اهمیت تشخیص دقیق و اقدام درمانی به‌موقع، نسبت به خوددرمانی و مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها هشدار داد و تقویت زیرساخت‌های آزمایشگاهی و پیشگیری را از الزامات ورود به عصر جدید کنترل این بیماری دانست.
به گزارش نجواخبر، دکتر فرشید رضایی به مناسبت روز جهانی پنومونی (ذات‌الریه) اظهار کرد: ۱۲ نوامبر، روز جهانی پنومونی (ذات‌الریه)، یادآور یکی از مرگبارترین بیماری‌های تاریخ پزشکی و مهم‌ترین چالش‌های سیاست‌گذاری سلامت در جهان است. پیش از کشف آنتی‌بیوتیک در قرن بیستم، این بیماری تنفسی «قاتل شماره یک انسان» محسوب می‌شد و در بین قربانیان خود فرقی بین پادشاهان، سربازان و مردم جامعه قائل نمی‌شد.
این متخصص بیماری‌های عفونی ادامه داد: گاه با لباس طاعون، گاه با لباس سل و گاهی آنفلوانزا و با هزار لباس متنوع سرنوشت بیمار به ذات‌الریه، تنگی نفس و سرفه‌های خونی ختم می‌شد و در نهایت مرگ بود که انتظار بیماران را می‌کشید. پنومونی یا عفونت حاد ریه‌ها، اگرچه بیماری نام‌آشنایی است، اما همچنان در ردیف اصلی‌ترین علل بستری در بخش‌های مراقبت‌های ویژه ICU و مرگ‌ومیر «قابل پیشگیری» در جامعه به ویژه درمیان کودکان، خردسالان و سالمندان قرار دارد.
معاون مرکز مدیریت پیوند و درمان بیماری‌های معاونت درمان وزارت بهداشت تصریح کرد: سال جاری، سازمان‌های بین‌المللی حوزه سلامت، شعار "A New Era of Pneumonia Control" «عصر جدید در کنترل پنومونی» را به عنوان محور اقدامات جهانی انتخاب کرده‌اند. این شعار، یک عبارت تشریفاتی نیست که در اتاق‌های فکر تبلیغاتی بر اساس وزن و قافیه جذاب طراحی شده باشد، بلکه نشان‌دهنده یک تحول بزرگ و آغاز مسیری جدید در نحوه مواجهه با بیماری‌های تنفسی است. «عصر جدید» به این معناست که دنیا از فاز «درمان‌های سنتی، تجربی و به ویژه تأخیری» به سمت «تشخیص دقیق آزمایشگاهی، پیشگیری فعال و اقدام هدفمند درمانی» حرکت کرده است.
رضایی درباره اقدامات وزارت بهداشت گفت: کمیته کشوری وزارت بهداشت، تحولات علمی و فناوری‌های نوین تشخیصی و درمانی جهان را از نزدیک پایش می‌کنند. دغدغه اصلی، حفظ سلامت آحاد جامعه و دسترسی عادلانه به خدمات درمانی استاندارد است و تحقق اهداف عالی در این «عصر جدید»، نیازمند همدلی، مشارکت و همکاری دوطرفه میان مردم و سیاست‌گذاران است.
او درباره پنومونی توضیح داد: در بیماری‌های تنفسی به‌ویژه هنگامی که میکروب به بافت حساس ریه و سلول‌های تنفسی می‌رسد و ذات‌الریه رخ می‌دهد، «زمان» تعیین‌کننده‌ترین فاکتور نجات حیات است. یکی از چالش‌های بزرگ در مدیریت این بیماری، «مراجعه دیرهنگام» بیماران به مراکز درمانی یا پناه بردن به خوددرمانی و درمان‌های غیرموثر است. توصیه اکید پزشکان به خانواده‌ها این است که با بروز علائمی نظیر تب شدید، احساس تنگی نفس، تند شدن تنفس و مشاهده بی‌قراری در کودکان، اختلال جدید و ضعف شدید در سالمندان، از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها یا داروهای تسکین‌دهنده جدا پرهیز کنند و به سرعت به اورژانس بیمارستانی مراجعه کنند.
معاون مرکز مدیریت پیوند و درمان بیماری‌های معاونت درمان وزارت بهداشت درباره پرهیز از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها نیز توضیح داد: فصل پاییز، زمان بسیاری از عفونت های تنفسی ویروسی است و همگان می‌دانیم که آنتی بیوتیک‌ها ضدباکتری (اصطلاحا چرک خشک کن) هستند و بر روی ساختار ویروس‌ها بی‌اثر هستند. مصرف بی‌رویه و خودسرانه آنتی‌بیوتیک نه تنها بیماری را درمان نمی‌کند، بلکه با ایجاد «مقاومت میکروبی»، دست پزشک را برای درمان‌های نجات‌بخش در شرایط بحرانی می‌بندد. مراجعه به‌موقع به مراکز بهداشتی و درمانی، ساده‌ترین و موثرترین راه برای قطع زنجیره عوارض شدید بیماری است.
رضایی با بیان اینکه مواجهه با ذات‌الریه به نگاهی راهبردی نیاز دارد، تصریح کرد: فراموش نکنیم هر ریالی که در حوزه پیشگیری، آموزش عمومی، تکمیل پوشش ایمن‌سازی و به‌ویژه تقویت زیرساخت‌های آزمایشگاهی هزینه می‌شود، یک «سرمایه‌گذاری پربازده» است، نه یک «هزینه جاری». آزمایشگاه بالینی قوی، قطب‌نمای پزشک در تشخیص دقیق عامل بیماری است. اگر امکانات تشخیصی و آزمایشگاهی به ویژه آزمایش‌های تشخیصی قابل‌انجام بر بالین و در منزل به‌درستی تقویت شوند، درمانگر از تجویز بالاجبار و بدون دید دقیق و مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک‌های گران‌قیمت خط آخر که تأمین آن‌ها در شرایط تحریم با چالش همراه است، بی‌نیاز می‌شود. سرمایه‌گذاری هوشمند در آزمایشگاه‌ها و پایش‌های بالینی، به طور مستقیم از هدررفت منابع ارزی کشور جلوگیری کرده و بار سنگین بستری در بخش‌های مراقبت‌های ویژه را سبک‌تر می‌سازد.
او درباره ضرورت ارتقای سواد سلامت اظهار کرد: عصر جدید کنترل پنومونی در کشور، با افزایش سواد سلامت و توانمندسازی جامعه برای مراجعه به‌موقع و پرهیز از خوددرمانی از یک‌سو، و نگاه سرمایه‌ای و ساختاری سیاست‌گذاران به تقویت شبکه آزمایشگاهی و پیشگیری از سوی دیگر محقق می‌شود. تیم سلامت با تمام توان علمی و اجرایی خود و با رصد روزآمد دانش پزشکی، برای حفظ سلامت جامعه تلاش می‌کند تا «نفس‌های سالم» سهم همیشگی همه هموطنان باشد.