به گزارش نجواخبر، علیرضا ابراهیمی مدیرعامل میدکو و عضو انجمن فولاد ایرانروز شنبه (25مهر ماه ) در نشست خبری با اصحاب رسانه، با اشاره به سابقه شکل‌گیری این مجموعه اظهار کرد: میدکو در سال ۱۳۸۷ با این ایده شکل گرفت که یک صنعت بزرگ و مقیاس‌پذیر در حوزه زیرساخت کشور به صورت کاملاً خصوصی ایجاد شود و به عنوان یک بنگاه اقتصادی بزرگ، نقش محرک و لوکوموتیو اقتصاد را ایفاء کند.
وی افزود: امروز پس از حدود ۱۵ سال از عملیاتی شدن این ایده، میدکو به یکی از بزرگ‌ترین بنگاه‌های تولیدی بخش معدن و صنایع معدنی کشور تبدیل شده و ظرفیت‌های ایجادشده در این مجموعه بیش از ۱۲ درصد تولید فولاد کشور را شامل می‌شود.
تکمیل زنجیره فولاد از معدن تا محصول نهایی
مدیرعامل میدکو با بیان اینکه زنجیره تولید این مجموعه به صورت کامل در داخل گروه شکل گرفته است، گفت: از اکتشاف و استخراج معدن گرفته تا فرآوری سنگ‌آهن، تولید کنسانتره، گندله، احیای مستقیم، فولادسازی و نورد در زنجیره ارزش میدکو قرار دارد و این ساختار در کشور کم‌نظیر است.
ابراهیمی ادامه داد: بیش از ۷ تا ۷.۵ میلیارد دلار در میدکو سرمایه‌گذاری شده و بیش از ۴۰ مجتمع صنعتی بزرگ در زیرمجموعه این مجموعه ایجاد شده است. همچنین حدود ۲۵ هزار نفر به صورت مستقیم در مجموعه میدکو مشغول به کار هستند و با توجه به ضریب اشتغال غیرمستقیم صنعت فولاد، دامنه اشتغال ایجادشده بسیار گسترده‌تر است.
وی با اشاره به برنامه‌های میدکو در سال ۱۴۰۵ اظهار کرد: امسال سالی است که زنجیره ارزش میدکو به اهداف تعیین‌شده در چشم‌انداز اولیه خود رسیده و ظرفیت تولید فولاد در سه مجتمع بزرگ فولادسازی این مجموعه به ۴.۲ میلیون تن رسیده است.
ناوگان ۲۰۰ دستگاهی و تولید ۸ میلیون تن کنسانتره
ابراهیمی با اشاره به ظرفیت‌های معدنی میدکو گفت: این مجموعه دارای ذخایر قابل توجه معدنی و بیش از ۲۰۰ دستگاه ماشین‌آلات سنگین معدنی است و بزرگ‌ترین ناوگان استخراج معدنی خاورمیانه را در اختیار دارد.
به گفته وی، میدکو چهار کارخانه کنسانتره سنگ‌آهن با ظرفیت مجموع هشت میلیون تن در سال و سه کارخانه گندله‌سازی با ظرفیت ۲.۵ میلیون تن در سال دارد.
مدیرعامل میدکو همچنین از فعالیت این مجموعه در صنعت مس خبر داد و گفت: زنجیره تولید کنسانتره مس تا تولید کاتد مسی با روش تانک بایولیچینگ و همچنین تولید لوله مسی در میدکو شکل گرفته است.
وی افزود: در کنار این زنجیره، میدکو در حوزه‌هایی مانند زغال‌سنگ، کک‌سازی، فروسیلیس، آهک و دولومیت نیز فعالیت دارد تا وابستگی زنجیره تولید فولاد به خارج از مجموعه کاهش پیدا کند.
احداث نیروگاه ۵۰۰ مگاواتی برای تأمین انرژی
ابراهیمی با اشاره به چالش انرژی در صنعت فولاد اظهار کرد: برای تأمین پایدار انرژی، نیروگاه سیکل ترکیبی ۵۰۰ مگاواتی میدکو احداث شده که بخش گازی آن در سال ۱۴۰۳ و بخش بخار آن در ابتدای سال ۱۴۰۵ وارد مدار شد.
وی افزود: این نیروگاه علاوه بر تأمین برق مورد نیاز میدکو، امکان تزریق بخشی از برق مازاد به زنجیره صنعتی کشور را نیز فراهم کرده است.
تأمین آب صنایع از پساب کرمان
مدیرعامل میدکو همچنین از اجرای طرحی برای استفاده از پساب شهری کرمان خبر داد و گفت: کل فاضلاب شهر کرمان در قالب یک طرح بزرگ جمع‌آوری و تصفیه می‌شود و آب مورد نیاز صنایع میدکو از محل پساب تصفیه‌شده تأمین خواهد شد.
ابراهیمی تأکید کرد: با اجرای این طرح، فشار بر منابع آب زیرزمینی کاهش پیدا می‌کند و علاوه بر تأمین آب پایدار صنایع، بخشی از آب مازاد نیز قابلیت عرضه به سایر صنایع را خواهد داشت.
وی همچنین از تولید صنعتی شمش منیزیم در کشور خبر داد و گفت: میدکو در شهرستان همدان یک واحد تولید منیزیم ایجاد کرده و برای نخستین بار تولید صنعتی این فلز استراتژیک را در کشور عملیاتی کرده است.
صادرات فولاد تابع شرایط ارزی است
مدیرعامل میدکو در پاسخ به پرسشی درباره هدف‌گذاری صادراتی این مجموعه گفت: صنعت فولاد ایران اساساً باید یک صنعت صادرات‌محور باشد، زیرا ظرفیت تولید فولاد کشور به مراتب بیشتر از مصرف داخلی است.
ابراهیمی با اشاره به تولید حدود ۳۰ میلیون تن فولاد در سال گذشته اظهار کرد: مصرف ظاهری فولاد کشور حدود ۱۰ تا ۱۲ میلیون تن است و بنابراین بخش قابل توجهی از تولید باید به بازارهای صادراتی اختصاص پیدا کند.
وی افزود: با این حال، میزان صادرات مستقیم تولیدکننده به شرایط اقتصادی و به‌ویژه فاصله میان نرخ ارز آزاد و نرخ‌های رسمی بازگشت ارز وابسته است.
ابراهیمی گفت: زمانی که فاصله میان نرخ ارز آزاد و نرخ مبادله‌ای زیاد باشد، ممکن است تولیدکننده ترجیح دهد محصول خود را به تجاری بفروشد که نیاز ارزی دارند و آنها صادرات را انجام دهند؛ بنابراین هدف‌گذاری ثابت و مشخصی برای صادرات مستقیم نمی‌توان تعیین کرد.
عرضه شرکت‌های زیرمجموعه در بورس ادامه دارد
مدیرعامل میدکو درباره برنامه عرضه اولیه شرکت‌های زیرمجموعه نیز اظهار کرد: میدکو ۱۹ شرکت زیرمجموعه دارد که ۹ شرکت از آنها تولیدی هستند و برنامه این است که در میان‌مدت و بلندمدت، عرضه شرکت‌های زیرمجموعه در بازار سرمایه ادامه پیدا کند.
ابراهیمی با اشاره به عرضه اولیه فولاد سیرجان ایرانیان گفت: این شرکت سال گذشته عرضه شد و یکی از عرضه‌های موفق بازار سرمایه بود و ارزش بازار آن در یک سال رشد قابل توجهی داشته است.
وی افزود: درباره فولاد زرند ایرانیان نیز اقدامات لازم انجام شده و مذاکرات و رایزنی‌ها با بورس تهران در حال انجام است و در صورت نهایی شدن مراحل، عرضه آن انجام خواهد شد.
پاسخ مدیرعامل میدکو به انتقادها درباره بدهی بانکی
ابراهیمی در پاسخ به پرسشی درباره بدهی میدکو به شبکه بانکی اظهار کرد: میدکو یک بنگاه اقتصادی بزرگ در مقیاس ملی است و برای ایجاد صنایع بزرگ، تأمین مالی از طریق منابع بانکی و بازار سرمایه اجتناب‌ناپذیر است.
وی افزود: برای احداث یک صنعت بزرگ فولادی با مقیاس اقتصادی، به سرمایه‌گذاری چند میلیارد دلاری نیاز است و چنین سرمایه‌ای نمی‌تواند صرفاً از سوی یک یا چند سهامدار تأمین شود.
مدیرعامل میدکو تأکید کرد: تمامی منابعی که از شبکه بانکی، بازار سرمایه، صندوق توسعه ملی و سایر مسیرهای تأمین مالی دریافت شده، در ایجاد زیرساخت‌ها و دارایی‌های مولد هزینه شده است.
ابراهیمی گفت: بر اساس آمار رسمی، میدکو حدود ۴۰۰ هزار میلیارد تومان به شبکه بانکی بدهکار است، اما در مقابل بیش از ۷.۵ میلیارد دلار دارایی مولد در اختیار دارد و حدود ۲۵ هزار نفر نیز به صورت مستقیم در این مجموعه اشتغال دارند.
وی اضافه کرد: این منابع به فعالیت‌های سفته‌بازانه، خرید ارز یا سرمایه‌گذاری در بازار مسکن منتقل نشده، بلکه به کارخانه، معدن و زیرساخت صنعتی تبدیل شده و در حال بازپرداخت است.
انتقاد از بروکراسی افزایش سرمایه
مدیرعامل میدکو در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به حقوق سهامداران خرد، درباره دشواری فرایند افزایش سرمایه در بازار سرمایه انتقاد کرد.
ابراهیمی گفت: میدکو در سال‌های مختلف افزایش سرمایه‌هایی از محل سود انباشته، آورده نقدی و صرف سهام داشته است و در سال گذشته نیز سود ایجادشده در گروه میان سهامداران توزیع شد.
وی افزود: میدکو قصد داشت منابع حاصل از واگذاری فولاد زرند را در قالب افزایش سرمایه و سهام جایزه در اختیار سهامداران قرار دهد، اما مجوز مربوطه به دلیل شرایط جنگی و تعطیلی بورس مشمول گذر زمان شد و پس از درخواست مجدد، مجوز لازم صادر نشد.
ابراهیمی با انتقاد از فرایند طولانی افزایش سرمایه گفت: بازار سرمایه باید محرک و تسهیل‌کننده توسعه باشد، نه اینکه فرایندهای اداری و بروکراسی تبدیل به سرعت‌گیر توسعه بنگاه‌ها شود.
انتشار اوراق پنج‌همتی فولاد سیرجان
وی در عین حال از دریافت مجوز انتشار اوراق برای فولاد سیرجان ایرانیان خبر داد و گفت: مجوز انتشار اوراق پنج‌همتی برای این شرکت دریافت شده و انتظار می‌رود این اوراق در روزهای آینده در بازار عرضه شود.
مدیرعامل میدکو تأکید کرد: منابع حاصل از این تأمین مالی برای توسعه و تکمیل پروژه مگامدول سیرجان هزینه خواهد شد.
جنگ و تحریم؛ صنعت فولاد همچنان فعال است
ابراهیمی در پاسخ به پرسشی درباره آثار جنگ، تحریم و محدودیت‌های تجاری بر صنعت فولاد گفت: این شرایط بدون تردید بر صنعت فولاد تأثیر گذاشته، اما صنعت فولاد کشور متوقف نشده و همچنان به تولید و صادرات ادامه می‌دهد.
وی افزود: در حال حاضر بیش از ۹۰ درصد زنجیره فولاد کشور از نظر تجهیزات، مواد و قطعات قابلیت تأمین داخلی دارد و وابستگی به واردات به بخش محدودی از تجهیزات و قطعات خاص محدود شده است.
مدیرعامل میدکو تصریح کرد: پیچیده‌ترین تجهیزات مورد نیاز صنعت فولاد امروز در داخل کشور قابل ساخت است و در سال‌های گذشته تجهیزاتی مانند کمپرسورها، لوله‌های خاص و کاتالیست‌ها از خارج وارد می‌شد، اما اکنون بخش عمده آنها در داخل تولید می‌شود.
کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی تولید و صادرات
ابراهیمی با بیان اینکه شرایط جنگی و تحریم‌ها بدون آسیب نبوده است، گفت: صنعت فولاد کشور در مجموع با حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد افت تولید و صادرات مواجه شده، اما این میزان به گونه‌ای نیست که منجر به توقف صنعت شود.
وی افزود: هدف این است که با عبور از شرایط فعلی، ظرفیت تولید و صادرات به سطح قبل بازگردد.
هشدار درباره چالش گاز در زمستان
مدیرعامل میدکو با اشاره به وضعیت انرژی کشور گفت: تابستان امسال صنعت فولاد نسبت به سال گذشته با مدیریت بهتر و شرایط اقلیمی مناسب‌تر، با چالش کمتری مواجه شد، اما چشم‌انداز زمستان به دلیل محدودیت گاز پیچیده‌تر است.
ابراهیمی اظهار کرد: بخشی از ظرفیت تولید گاز کشور آسیب دیده و جایگزینی آن در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نیست. برخی واحدهای صنعتی امکان استفاده از سوخت جایگزین دارند، اما در واحدهای احیای مستقیم، گاز طبیعی در فرایند تولید نقش فنی و شیمیایی دارد و به سادگی قابل جایگزینی نیست.
وی تأکید کرد: اگر مردم در فصل زمستان حتی حدود ۱۰ درصد در مصرف گاز صرفه‌جویی کنند، امکان تأمین گاز مورد نیاز بخش قابل توجهی از صنعت فراهم خواهد شد.
توسعه افغانستان نیازمند زیرساخت و ثبات اقتصادی است
ابراهیمی درباره حضور میدکو در معادن افغانستان نیز گفت: این مجموعه در سال‌های گذشته برای حضور در مزایده‌های معدنی افغانستان تلاش کرده، اما نبود زیرساخت، شرایط سیاسی متغیر و ریسک سرمایه‌گذاری مانع تحقق این هدف شده است.
وی افزود: برای توسعه معدن، دسترسی همزمان به آب، برق و جاده ضروری است و در بسیاری از مناطق معدنی افغانستان این زیرساخت‌ها وجود ندارد.
مدیرعامل میدکو گفت: پروژه‌های معدنی به دوره بازگشت سرمایه طولانی نیاز دارند و سرمایه‌گذار باید از ثبات حداقل یک دوره ۱۰ ساله اطمینان داشته باشد.
حمل ۳۰ میلیون تن بار و چالش لجستیک
ابراهیمی با اشاره به پراکندگی جغرافیایی واحدهای میدکو گفت: این مجموعه به دلیل قرار گرفتن واحدهای تولیدی در نزدیکی معادن، ساختاری پراکنده دارد و همین موضوع حجم بالایی از حمل‌ونقل را به مجموعه تحمیل کرده است.
وی افزود: میدکو در سال گذشته حدود ۳۰ میلیون تن حمل زمینی داشته که بخش عمده آن از طریق جاده انجام شده است.
مدیرعامل میدکو با اشاره به محدودیت ظرفیت ریلی کشور گفت: توسعه حمل‌ونقل ریلی یکی از اولویت‌های میدکو است و در سال گذشته تفاهم‌نامه‌ای با راه‌آهن برای افزایش حمل ریلی منعقد شد.
ابراهیمی اظهار کرد: هدف‌گذاری مشترک برای افزایش حمل ریلی انجام شده و میزان حمل ریلی میدکو در سال جاری می‌تواند به حدود دو میلیون تن برسد که رشد قابل توجهی نسبت به سال گذشته خواهد بود.
وی همچنین هزینه لجستیک را یکی از چالش‌های مهم صنعت فولاد دانست و گفت: در سال‌های گذشته حدود ۲۰ درصد هزینه تمام‌شده میدکو مربوط به لجستیک بوده است.
دفاع مدیرعامل میدکو از جانمایی صنایع فولادی
مدیرعامل میدکو در واکنش به انتقادها درباره جانمایی صنایع فولادی در مناطق کم‌آب، با رد این دیدگاه که جانمایی صنعت فولاد در کنار معادن الزاماً تصمیمی اشتباه بوده است، گفت: در جانمایی صنعت فولاد باید همزمان به محل ذخایر معدنی، آب و هزینه انتقال مواد توجه کرد.
ابراهیمی توضیح داد: انتقال آب از فاصله‌های طولانی با خط لوله امکان‌پذیر است، اما انتقال سنگ‌آهن هزینه بسیار بیشتری دارد؛ بنابراین در صورتی که کشور دارای ذخایر معدنی داخلی باشد، قرار گرفتن کارخانه در نزدیکی معدن می‌تواند توجیه اقتصادی داشته باشد.
وی افزود: کشورهایی مانند چین، کره و ترکیه که بخش قابل توجهی از سنگ‌آهن خود را وارد می‌کنند، منطقی است که واحدهای فولادی خود را در نزدیکی دریا احداث کنند تا هزینه حمل مواد اولیه کاهش یابد.
میدکو: فولاد را باید با ارزش اقتصادی آب سنجید
ابراهیمی درباره مصرف آب در صنعت فولاد نیز گفت: اگر منظور از «آب‌بر» بودن فولاد، مصرف بالای آب باشد، این صنعت باید در مقایسه با سایر فعالیت‌های اقتصادی سنجیده شود.
وی افزود: در یک زنجیره کامل از سنگ‌آهن تا فولاد، مصرف آب حدود چهار تا پنج مترمکعب به ازای هر تن فولاد است و این میزان مصرف به تولید محصولی با ارزش اقتصادی بالا منجر می‌شود.
مدیرعامل میدکو تأکید کرد: در مناطق کم‌آب باید به دنبال فعالیت‌های اقتصادی بود که با مصرف کمتر آب، ارزش اقتصادی بیشتری ایجاد کنند و در این چارچوب، صنعت معدن و فولاد می‌تواند نسبت به برخی فعالیت‌های کشاورزی بهره‌وری اقتصادی بالاتری از آب داشته باشد.
هشدار درباره محدودیت ذخایر معدنی برای رشد آینده فولاد
ابراهیمی در پایان با اشاره به هدف‌گذاری تولید ۵۰ میلیون تن فولاد در کشور اظهار کرد: اگر صنعت فولاد بخواهد پس از رسیدن به ظرفیت‌های فعلی همچنان توسعه پیدا کند، موضوع تأمین مواد اولیه و ذخایر معدنی به یکی از چالش‌های اصلی تبدیل خواهد شد.
وی گفت: با نزدیک شدن تولید فولاد کشور به ۵۰ میلیون تن، بخش قابل توجهی از ظرفیت معادن داخلی مورد استفاده قرار خواهد گرفت و توسعه آینده صنعت فولاد نمی‌تواند صرفاً بر منابع معدنی موجود در داخل کشور متکی باشد.
مدیرعامل میدکو افزود: از این رو، توسعه اکتشافات، سرمایه‌گذاری در معادن جدید و همچنین استفاده از ظرفیت‌های معدنی خارج از کشور می‌تواند برای تداوم رشد صنعت فولاد ایران اهمیت راهبردی داشته باشد.